UỐNG THUỐC GIẢM ĐAU SAU KHI DÙNG RƯỢU BIA: THÓI QUEN TƯỞNG VÔ HẠI NHƯNG CÓ THỂ LÀM TĂNG NGUY CƠ TỔN THƯƠNG GAN

Sau một buổi tiệc tùng với 5-6 lon bia, nhiều người trở về nhà với trạng thái nôn nao và cái đầu đau như búa bổ. Để sáng mai kịp tỉnh táo đi làm, một thói quen rất phổ biến là lấy ngay 1 viên sủi giảm đau (chứa hoạt chất Paracetamol) uống rồi đi ngủ.

Thoạt nhìn, thói quen này có vẻ giúp giải quyết nhanh cơn đau. Tuy nhiên, dưới góc độ y khoa, sự kết hợp giữa cồn và Paracetamol có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, đặc biệt với những người uống rượu bia thường xuyên hoặc vô tình dùng thuốc quá liều.

Chuyện gì xảy ra trong cơ thể khi "rượu" và "thuốc" gặp nhau?

Paracetamol vốn là một loại thuốc giảm đau, hạ sốt rất an toàn nếu dùng đúng cách. Khi đi vào cơ thể, gan sẽ làm nhiệm vụ xử lý thuốc. Quá trình này sinh ra một lượng nhỏ chất chuyển hóa trung gian có độc tính (thường được gọi là NAPQI). Thông thường, lá gan khỏe mạnh luôn dự trữ sẵn một lượng "chất giải độc" tự nhiên (Glutathione) để vô hiệu hóa ngay lượng độc tính này.

Tuy nhiên, khi bạn kết hợp rượu và thuốc, hàng rào bảo vệ này bắt đầu gặp vấn đề:

• Hao hụt chất bảo vệ: Việc tiêu thụ cồn có thể làm suy giảm lượng "chất giải độc" tự nhiên dự trữ trong gan.
• Đặc biệt nguy hiểm ở người hay uống rượu: Với những người uống rượu bia thường xuyên (mạn tính), hệ thống enzyme của gan bị thay đổi. Điều này khiến quá trình xử lý Paracetamol đi theo hướng bất lợi, sinh ra nhiều "chất độc" trung gian hơn hẳn mức bình thường.

Sự kết hợp này làm tăng gánh chuyển hóa cho gan. Nếu vô tình dùng quá liều thuốc trong hoàn cảnh này, các tế bào gan có nguy cơ bị tổn thương rất cao.

Đau đầu sau khi nhậu, làm sao để an toàn?

Cách tốt nhất để giảm cảm giác nôn nao là giúp cơ thể bù nước và tự đào thải cồn, chứ không phải vội vàng dùng thuốc để ép cơn đau xuống:

• Bù nước tích cực: Uống nhiều nước lọc, nước dừa, hoặc tốt nhất là nước điện giải (Oresol) để bù lại lượng nước đã mất.
• Không tin vào "thuốc giải rượu": Các sản phẩm trôi nổi trên mạng không giúp đào thải cồn nhanh hơn, đôi khi còn làm tăng thêm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
• Chờ tỉnh táo mới dùng thuốc: Nếu ngày hôm sau vẫn còn đau đầu, hãy đợi đến khi bạn đã tỉnh táo hoàn toàn, không còn cảm giác buồn nôn, chóng mặt mới bắt đầu dùng Paracetamol.

GHI NHỚ NHANH ĐỂ SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN:

1. CẢN THẬN "QUÁ LIỀU TÍCH LŨY": Rất nhiều loại thuốc trị cảm cúm sủi bọt hoặc viên nén (như Tiffy, Decolgen...) đều đã có sẵn Paracetamol. Nếu bạn vừa uống thuốc cảm, vừa uống thêm viên sủi giảm đau, bạn rất dễ vượt mức an toàn gây ngộ độc. Người lớn khỏe mạnh không dùng quá 3 - 4 gam/ngày (khoảng cách giữa 2 liều tối thiểu 4 - 6 giờ).
2. Tuyệt đối không uống khi đang say: Khoảng cách an toàn nhất là chờ đến khi cơ thể đã đào thải phần lớn lượng cồn.
3. Nhóm cần đặc biệt thận trọng: Người có bệnh lý về gan, suy dinh dưỡng hoặc người có thói quen uống rượu thường xuyên cần tham khảo ý kiến dược sĩ, bác sĩ trước khi dùng thuốc.

KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM? Tổn thương gan do thuốc diễn ra rất âm thầm. Nếu sau khi dùng thuốc và rượu, bạn có các biểu hiện: buồn nôn kéo dài không dứt, đau tức vùng hạ sườn phải (vị trí của gan), mệt mỏi lả người hoặc thấy vàng da, vàng mắt, hãy đến ngay các cơ sở y tế (như Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh) để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

DS. Nguyễn Thanh Long - Khoa Dược

Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh