HƯỚNG DẪN VÀ CHĂM SÓC SẢN PHỤ TIỀN SẢN GIẬT

Khái niệm

            Tiền sản giật là tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, kèm theo protein niệu hoặc dấu hiệu tổn thương các cơ quan như gan, thận, thần kinh hoặc huyết học. Đây là một biến chứng sản khoa nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Dấu hiệu nhận biết

• Huyết áp ≥ 140/90 mmHg sau tuần thứ 20 của thai kỳ.
• Phù mặt, tay, chân hoặc tăng cân nhanh bất thường.
• Đau đầu kéo dài, chóng mặt, hoa mắt, nhìn mờ.
• Đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải.
• Tiểu ít, nước tiểu sậm màu.
• Buồn nôn, khó thở hoặc mệt nhiều.
• Thai máy yếu hoặc giảm cử động thai.

Đối tượng nguy cơ cao

• Mang thai lần đầu.
• Thai phụ dưới 18 tuổi hoặc trên 35 tuổi.
• Tiền sử tăng huyết áp, bệnh thận, đái tháo đường.
• Mang đa thai.
• Thừa cân, béo phì.
• Có tiền sử tiền sản giật ở lần mang thai trước.

Biến chứng nguy hiểm

Đối với mẹ:

• Sản giật (co giật).
• Tai biến mạch máu não.
• Suy gan, suy thận cấp.
• Rối loạn đông máu.
• Bong nhau non, băng huyết sau sinh.

Đối với thai nhi:

• Thai chậm phát triển trong tử cung.
• Sinh non.
• Suy thai.
• Tăng nguy cơ tử vong chu sinh.

Hướng dẫn chăm sóc sản phụ tiền sản giật

Tại cơ sở y tế:

• Khám thai định kỳ theo lịch hẹn.
• Theo dõi huyết áp, cân nặng và xét nghiệm nước tiểu thường xuyên.
• Tuân thủ điều trị và dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ.
• Nghỉ ngơi, nằm nghiêng trái giúp tăng tuần hoàn máu đến thai nhi.
• Theo dõi dấu hiệu nặng: đau đầu nhiều, nhìn mờ, đau bụng, khó thở, giảm thai máy.
• Nhập viện ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Tại gia đình

• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, giảm muối và thức ăn nhiều dầu mỡ.
• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu đạm.
• Uống đủ nước theo hướng dẫn nhân viên y tế.
• Nghỉ ngơi hợp lý, tránh lao động nặng và căng thẳng tâm lý.
• Không tự ý dùng thuốc hoặc bỏ thuốc điều trị.
• Theo dõi huyết áp tại nhà nếu được hướng dẫn.

Vai trò của gia đình và cộng đồng

• Hỗ trợ sản phụ trong sinh hoạt hằng ngày.
• Động viên tinh thần, giảm lo lắng và căng thẳng.
• Nhắc nhở sản phụ khám thai đúng lịch.
• Đưa sản phụ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm.

“Khám thai đầy đủ – Phát hiện sớm – Điều trị kịp thời – Bảo vệ mẹ và bé.”

Nguyễn Thị Kim Hoa - Hộ sinh khoa Sản

Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh