HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC VÀ PHÒNG NGỪA VIÊM TẮC TUYẾN SỮA Ở SẢN PHỤ SAU SINH

1. Viêm tắc tuyến sữa là gì?

Viêm tắc tuyến sữa là tình trạng sữa mẹ bị ứ đọng trong các ống dẫn sữa do không thoát ra ngoài được, gây căng tức, đau và hình thành các khối cứng tại vú. Nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn đến viêm tuyến vú hoặc áp xe vú.

Đây là tình trạng thường gặp ở phụ nữ sau sinh, đặc biệt trong giai đoạn đang cho con bú bằng sữa mẹ.

2. Nguyên nhân gây viêm tắc tuyến sữa

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Trẻ bú không đúng tư thế hoặc ngậm bắt vú chưa đúng.
• Mẹ cho bú không thường xuyên hoặc trẻ bú không hết sữa.
• Ngưng cho bú đột ngột.
• Mặc áo ngực quá chật gây chèn ép tuyến sữa.
• Vệ sinh vú chưa đúng cách.
• Mẹ căng thẳng, mất ngủ, mệt mỏi làm ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa.

3. Dấu hiệu nhận biết

Sản phụ cần chú ý các dấu hiệu sau:

• Vú căng tức, đau, sờ có khối cứng.
• Da vùng vú đỏ hoặc nóng.
• Sữa chảy ít hoặc không chảy.
• Đau khi cho con bú.
• Có thể kèm sốt, ớn lạnh, mệt mỏi khi tình trạng viêm nặng hơn.

4. Hướng dẫn chăm sóc

4.1. Chăm sóc tại khoa sản

• Bác sĩ và nữ hộ sinh kiểm tra tình trạng vú, đánh giá mức độ tắc sữa.
• Hướng dẫn tư thế cho con bú đúng cách.
• Hỗ trợ massage, chườm ấm và thông tia sữa.
• Hướng dẫn hút sữa đúng phương pháp khi cần thiết.
• Theo dõi dấu hiệu viêm nhiễm hoặc áp xe vú để điều trị kịp thời.

4.2. Chăm sóc tại nhà

Sản phụ cần thực hiện:

• Cho trẻ bú thường xuyên và bú hết sữa mỗi bên.
• Thay đổi tư thế bú để giúp dẫn lưu sữa tốt hơn.
• Chườm ấm trước khi cho bú để sữa dễ lưu thông.
• Chườm lạnh sau khi bú để giảm đau và giảm sưng.
• Massage nhẹ nhàng vùng vú theo hướng từ ngoài vào núm vú.
• Uống nhiều nước, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tinh thần thoải mái.
• Giữ vệ sinh vú sạch sẽ, tránh mặc áo ngực quá chật.

5. Cách phòng ngừa

Để hạn chế viêm tắc tuyến sữa, cần:

• Hướng dẫn mẹ cách cho con bú đúng ngay sau sinh.
• Cho trẻ bú sớm và bú thường xuyên.
• Nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu.
• Không để sữa ứ đọng kéo dài.
• Tái khám tại cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường.

“Phát hiện sớm – Chăm sóc đúng cách – Phòng ngừa hiệu quả”

Viêm tắc tuyến sữa không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn ảnh hưởng đến nguồn dinh dưỡng của trẻ. Khi có dấu hiệu bất thường, sản phụ cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Nguyễn Thị Mỹ Hạnh - Hộ sinh trưởng khoa Sản

Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh