BỆNH ẤU TRÙNG DI CHUYỂN Ở DA - ĐỪNG CHỦ QUAN VỚI NHỮNG ĐƯỜNG "RỒNG RẮN" DƯỚI DA!

Bạn bỗng dưng thấy những đường vằn vèo, ngoằn ngoèo nổi lên dưới da? Bạn ngứa đến "phát điên", mất ngủ triền miên nhưng chỉ tặc lưỡi cho rằng đó là dị ứng hay côn trùng đốt?

Hãy cẩn thận! Đó có thể không phải là dị ứng thông thường, mà là dấu hiệu của những "vị khách không mời" đang du ngoạn ngay dưới lớp da của bạn. Đây là tình trạng Ấu trùng di chuyển dưới da – một bệnh lý ký sinh trùng rất phổ biến tại các vùng nhiệt đới như Việt Nam.

Ai dễ lọt vào "tầm ngắm"?

Nguy cơ sẽ tăng cao đột biến nếu bạn thuộc nhóm:

• Thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với đất, cát, bãi biển.
• Nuôi thú cưng (chó, mèo) nhưng "quên" lịch tẩy giun định kỳ cho chúng.

Góc chuyên gia chia sẻ

Để giúp cộng đồng hiểu rõ và biết cách xử trí đúng cách, BS.CKI Hồ Thị Trúc Linh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh sẽ giải mã chi tiết về căn bệnh này:

Bệnh ấu trùng di chuyển ở da (Cutaneous Larval Migrans) > Đặc trưng bởi những sẩn hồng ban hình dải ngoằn ngoèo hoặc lượn sóng. Chúng không đứng yên mà "di chuyển" mỗi ngày dưới da, gây ra cơn ngứa ngáy dữ dội. Thủ phạm chính là ấu trùng giun móc từ chó, mèo xâm nhập khi chúng ta tiếp xúc trực tiếp với môi trường nhiễm phân thú cưng.

1.  Dịch tễ và căn nguyên

- Bệnh phân bố trên toàn thế giới nhưng hay gặp hơn ở vùng có thời tiết nóng ẩm vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới như Đông Nam Á, Châu Phi, châu Mỹ,… Ấu trùng có thể được tìm thấy ở bãi cát, hộp cát, sàn nhà ở…

- Giun móc gây bệnh ở chó mèo, sau đó trứng giun đi theo phân của chó, mèo ra môi trường, trong điều kiện thuận lợi, trứng nở và phát triển thành ấu trùng, ấu trùng có thể tồn tại trong 3-4 tuần ở điều kiện môi trường thuận lợi.

- Con người có thể bị nhiễm bệnh khi ấu trùng từ đất xâm nhập vào da. Ấu trùng di chuyển gây ra các phản ứng viêm dọc theo đường đi ở da, phản ứng viêm này có thể tiếp tục diễn ra trong vài tuần. Một số trường hợp xâm nhập vào mô sâu hơn, có thể gây ra tổn thương ở phổi nhưng rất hiếm.

2.  Lâm sàng

2.1.   Biểu hiện ở da:

Hình ảnh thực tế 1 ca ấu trùng di chuyển dưới da

- Vị trí: thường gặp ở chi dưới, đặc biệt là bàn chân. Ngoài ra có thể gặp ở mông, sinh dục; thân và chi trên ít gặp hơn. Thường có 1-3 tổn thương.

- Khởi phát là sẩn hồng ban mụn nước ở vị trí ấu trùng xâm nhập. Một vài ngày sau đó tổn thương trở nên ngứa nhiều, xuất hiện ban màu đỏ nâu, vằn vèo, lượn sóng, nổi gờ nhẹ tương ứng với đường di chuyển của ấu trùng. Tổn thương này thường xuất hiện sau 2-6 ngày nhưng cũng có thể xảy ra vài tuần sau khi tiếp xúc.

- Ấu trùng di chuyển với tốc độ khoảng vài milimet (thậm chí có thể lên tới vài centimet) mỗi ngày. Tổn thương có chiều rộng khoảng 3mm, có thể dài 15-20mm, và bản thân ấu trùng nằm cách vùng tổn thương bùng phát khoảng 1-2cm (ở phía trước theo hướng di chuyển của tổn thương).

-   Có thể gặp tổn thương sưng đỏ, phù nề tại chỗ.

-   Tổn thương mụn nước, bọng nước có thể xuất hiện.

-   Tổn thương có thể trở nên chàm hóa, đóng vảy tiết hoặc có thể bị nhiễm trùng thứ phát.

-   Cơ năng: ngứa nhiều (98-100% bệnh nhân có triệu chứng này), có thể gây mất ngủ.
-   Đôi khi, ấu trùng có thể tồn tại trong nang lông và gây bệnh kéo dài đến vài năm. Viêm nang lông do ấu trùng giun móc là một dạng hiếm gặp ở bệnh ấu trùng di chuyển ở da (khoảng 5%). Tổn thương có thể ở nhiều nang lông, sẩn ngứa và mụn mủ và thường gặp ở mông.

Bệnh ấu trùng di chuyển ở da có thể tự thoái triển trong 2-8 tuần kể cả không điều trị gì, một số trường hợp có thể kéo dài hơn. Triệu chứng trên da có thể tồn tại dai dẳng vài tuần đến vài tháng sau đó.

 

Vòng đời gây bệnh ấu trùng ở chó mèo

 

3.    Chẩn đoán xác định

- Chẩn đoán xác định dựa vào tiền sử tiếp xúc (bệnh nhân có tiến sử tiếp xúc với đất, cát bị ô nhiễm), các tổn thương da tìm thấy ở vị trí xâm nhập.

- Tăng bạch cầu ưa acid trong máu rất hiếm gặp.

- Sử dụng Dermoscopy giúp chẩn đoán thuận lợi: Ở vùng có cơ thể ấu trùng thấy hình ảnh một vùng nâu, mờ, không rõ cấu trúc, và điểm đỏ như mạch máu tương ứng với hang rỗng ấu trùng để lại sau khi di chuyển.

4.    Điều trị

- Mục tiêu điều trị là diệt ấu trùng, giảm triệu chứng (đặc biệt là ngứa) và phòng ngừa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn. Diệt ấu trùng bằng thuốc kháng giun sán (Anthelmintics) như: ivermectin, albendazole, thiabendazole, mebendazole. Thuốc thoa có thể được sử dụng tuy nhiên hiệu quả điều trị còn hạn chế (Thiabendazole 15%, Albendazole10%).

- Giảm triệu chứng ngứa bằng nhóm thuốc kháng histamin, kháng sinh tại chỗ hoặc toàn thân dùng trong trường hợp bội nhiễm. Triệu chứng ngứa sẽ giảm đáng kể trong vòng 24-48 giờ sau điều trị và tổn thương thường mờ đi trong vòng 1 tuần sau điều trị.

Lưu ý khi cho trẻ em chơi cùng chó mèo, đặc biệt là chó/mèo bị bệnh

 

5.    Phòng ngừa

Hình minh họa

- Phòng bệnh bằng cách không tiếp xúc với đất, cát bị ô nhiễm phân chó, mèo, động vật khác; không đi chân đất.

- Nếu có điều kiện, nên tẩy giun cho chó, mèo và các động vật sống gần người.

- Bệnh ấu trùng di chuyển ở da tuy có thể tự thoái triển nhưng nếu không điều trị đúng cách, người bệnh dễ gặp tình trạng ngứa kéo dài, nhiễm trùng da hoặc để lại tổn thương dai dẳng ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

 

Thay vì lo lắng và tự ý bôi thuốc tại nhà khiến tình trạng nặng hơn, hãy để các chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh đồng hành cùng bạn với dịch vụ y tế chuẩn mực:

• Bác sĩ chuyên khoa đầu ngành: Thăm khám tận tâm, chẩn đoán chính xác dựa trên kinh nghiệm dày dặn.
• Công nghệ hiện đại: Hệ thống thiết bị tiên tiến giúp phát hiện sớm các tổn thương ký sinh trùng dù là nhỏ nhất.
• Phác đồ "Cá thể hóa": Không có một đơn thuốc chung cho tất cả. Mỗi bệnh nhân đều có lộ trình điều trị riêng biệt, an toàn và tối ưu hiệu quả.
• Trải nghiệm nhanh chóng: Quy trình thăm khám khoa học, bảo mật thông tin, giúp bạn tiết kiệm thời gian và luôn cảm thấy riêng tư.
• Chăm sóc như người thân: Đội ngũ điều dưỡng không chỉ hỗ trợ điều trị mà còn hướng dẫn chi tiết cách phòng ngừa để bệnh không bao giờ quay trở lại.

Chúng tôi không chỉ trị bệnh, chúng tôi chăm sóc sự an tâm của bạn.

 

ĐỪNG ĐỂ CƠN NGỨA LÀM PHIỀN CUỘC SỐNG CỦA BẠN!

Nếu bạn hoặc người thân có những dấu hiệu bất thường trên da, đừng chần chừ! Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và điều trị kịp thời:

 

BS.CKI Hồ Thị Trúc Linh - Đơn nguyên Da Liễu - Thẩm Mỹ

Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh